Hình bìa: Arion-SMET – robot chiến đấu không người lái của Hàn Quốc. Nguồn ảnh: Báo Quân đội nhân dân/Hanwha.
1. Khái quát về A-UGV
A-UGV (Autonomous Unmanned Ground Vehicle) là phương tiện mặt đất không người lái có khả năng điều khiển từ xa, bán tự hành hoặc tự hành theo nhiệm vụ. So với UGV điều khiển thủ công đơn thuần, A-UGV thường có cảm biến quan sát, định vị, truyền dữ liệu, thuật toán bám đường, tránh vật cản, đi theo đội hình hoặc tự quay về khi mất liên lạc.
Trong môi trường tác chiến hiện đại, đặc biệt tại Ukraine, A-UGV đang chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang ứng dụng thực tế. Các nhiệm vụ nổi bật gồm trinh sát, tiếp tế, sơ tán thương binh, mang hỏa lực điều khiển từ xa, tác chiến điện tử chống UAV/FPV, công binh/rà phá mìn và phương tiện cảm tử mang thuốc nổ.
Điểm chung của các hệ thống này là giảm rủi ro cho con người trong những nhiệm vụ nguy hiểm, lặp lại hoặc phải tiếp cận khu vực có hỏa lực, mìn, UAV trinh sát và tác chiến điện tử dày đặc. Tuy nhiên, hiệu quả của A-UGV vẫn phụ thuộc mạnh vào độ tin cậy truyền thông, năng lượng, khả năng vượt địa hình và quy trình kiểm soát người trong vòng lặp khi có sử dụng hỏa lực.
2. Bảng phân loại nhanh
| Nhóm A-UGV |
Ví dụ phương tiện |
Nhiệm vụ chính |
Đặc điểm nổi bật |
| Trinh sát – giám sát |
Rheinmetall Mission Master SP Surveillance |
Quan sát tiền duyên, chỉ thị mục tiêu, chia sẻ tình huống |
Cột cảm biến, camera/ảnh nhiệt, đi theo đội hình |
| Hậu cần – cứu thương |
Milrem THeMIS |
Tiếp tế đạn, nước, pin, vận chuyển thiết bị, sơ tán thương binh |
Khung gầm bánh xích, tải trọng lớn, module hóa |
| Chiến đấu hỏa lực |
Hanwha Arion-SMET |
Hỗ trợ hỏa lực, trinh sát vũ trang, bảo vệ đội hình |
Trạm vũ khí điều khiển từ xa, cảm biến quang điện |
| Cảm tử – chống tăng |
Ratel S |
Mang mìn/chất nổ tới mục tiêu, tấn công công sự hoặc phương tiện |
Chi phí thấp, kích thước nhỏ, điều khiển từ xa |
| Tác chiến điện tử – chống UAV |
Rebovets WALL-E/Fumigator |
Gây nhiễu điều khiển drone, bảo vệ bộ binh trước FPV |
Tạo vùng chế áp vô tuyến, cơ động theo đội hình |
| Công binh – rà phá mìn |
THeMIS H-POMBS |
Mở làn qua bãi mìn, phá vật cản từ xa |
Mang dây nổ, giảm phơi lộ của công binh |
3. Nhóm A-UGV trinh sát, giám sát và chỉ thị mục tiêu

Hình 1. Rheinmetall Mission Master SP Surveillance – A-UGV trinh sát/giám sát với cột cảm biến. Nguồn ảnh: Army Recognition/Rheinmetall.
Nhóm trinh sát – giám sát được thiết kế để thay binh sĩ tiếp cận khu vực nguy hiểm, thu thập hình ảnh, phát hiện mục tiêu và truyền dữ liệu về sở chỉ huy. Cấu hình điển hình gồm camera ngày/đêm, ảnh nhiệt, laser đo xa, radar nhỏ hoặc cột cảm biến nâng cao để tăng tầm quan sát.
Ưu điểm nổi bật là giảm nguy cơ thương vong cho tổ trinh sát, đồng thời duy trì quan sát liên tục ở tiền duyên. Khi kết hợp với hệ thống chỉ huy số và UAV trên không, A-UGV có thể trở thành một nút cảm biến mặt đất, bổ sung góc nhìn thấp mà UAV khó thu được trong đô thị, rừng hoặc hào chiến đấu.
Hạn chế chính là phụ thuộc vào đường truyền, định vị và khả năng ngụy trang. Nếu bị gây nhiễu, mất tín hiệu hoặc bị UAV đối phương phát hiện, xe có thể trở thành mục tiêu dễ bị chế áp. Vì vậy, xu hướng thiết kế là giảm phát xạ, tăng tự hành cục bộ và có chế độ quay về an toàn.
Nguồn tham khảo/ảnh: https://www.armyrecognition.com/archives/archives-land-defense/land-defense-2021/rheinmetall-and-escribano-demonstrate-new-modules-for-the-mission-master-sp-a-ugv
4. Nhóm A-UGV vận tải, tiếp tế và sơ tán thương binh

Hình 2. Milrem THeMIS – nền tảng bánh xích module hóa, có thể cấu hình cho hậu cần, cứu thương hoặc chiến đấu. Nguồn ảnh: Milrem Robotics.
Đây là nhóm có giá trị thực tế rất cao vì các nhiệm vụ tiếp tế đạn, nước, pin, thuốc men và sơ tán thương binh thường phải thực hiện trong khu vực bị pháo binh, UAV và hỏa lực bắn tỉa đe dọa. A-UGV giúp chuyển một phần rủi ro từ con người sang thiết bị.
Nền tảng như THeMIS có khung gầm bánh xích, khoang tải lớn và cấu trúc module, nên có thể thay đổi nhiệm vụ từ vận tải sang cứu thương hoặc mang thiết bị cảm biến. Tải trọng lớn hơn các robot nhỏ cho phép vận chuyển nhiều vật tư hơn, nhưng đổi lại kích thước xe lớn hơn, dễ bị phát hiện hơn.
Trong tương lai gần, nhóm hậu cần – cứu thương có khả năng được triển khai rộng rãi hơn nhóm hỏa lực vì ít vướng ràng buộc pháp lý, dễ đo hiệu quả và trực tiếp giúp giảm thương vong. Thách thức kỹ thuật là tăng tầm hoạt động, vượt bùn/hào/mảnh vỡ và tự dẫn đường trong môi trường mất GPS.
Nguồn tham khảo/ảnh: https://www.army-technology.com/projects/themis-hybrid-unmanned-ground-vehicle/
5. Nhóm A-UGV chiến đấu hỏa lực

Hình 3. Hanwha Arion-SMET – A-UGV đa nhiệm của Hàn Quốc, có thể tích hợp cảm biến và trạm vũ khí điều khiển từ xa. Nguồn ảnh: Báo Quân đội nhân dân/Hanwha.
A-UGV chiến đấu được gắn trạm vũ khí điều khiển từ xa, súng máy, súng phóng lựu hoặc các cụm hỏa lực nhẹ. Mục tiêu của nhóm này là tăng hỏa lực trực tiếp cho bộ binh mà không buộc người lính phải lộ diện trong khu vực nguy hiểm.
Lợi thế lớn nhất là khả năng bố trí hỏa lực ở vị trí rủi ro, ví dụ góc phố, mép rừng, cửa hào hoặc khu vực cần chế áp. Nếu được liên kết với UAV trinh sát, xe có thể nhận thông tin mục tiêu nhanh hơn và hỗ trợ bắn áp chế để bộ binh cơ động.
Tuy nhiên, vũ trang A-UGV đòi hỏi quy trình kiểm soát rất chặt: nhận dạng mục tiêu, chống chiếm quyền điều khiển, an toàn khai hỏa và yêu cầu con người phê chuẩn mọi quyết định sát thương. Về kỹ thuật, hệ thống cần ổn định vũ khí tốt khi chạy địa hình xấu, độ trễ điều khiển thấp và liên kết dữ liệu an toàn.
Nguồn tham khảo/ảnh: https://media.qdnd.vn/quan-su-nuoc-ngoai/arion-smet-robot-chien-dau-khong-nguoi-lai-cua-han-quoc-57788
6. Nhóm A-UGV cảm tử, mang thuốc nổ hoặc chống tăng

Hình 4. Ratel S – UGV cảm tử của Ukraine, có thể mang mìn/chất nổ hoặc module chiến đấu. Nguồn ảnh: Kyiv Post/Brave1.
Nhóm cảm tử/chống tăng là hướng phát triển rất rõ tại Ukraine, nơi các nền tảng nhỏ, rẻ và dễ sản xuất được dùng để mang thuốc nổ, mìn chống tăng hoặc đầu nổ tới công sự, cầu, hào hoặc phương tiện đối phương. Ratel S là ví dụ điển hình của mô hình này.
Ưu điểm là chi phí thấp hơn nhiều so với tên lửa hoặc phương tiện bọc thép, đồng thời giảm rủi ro cho tổ công binh/đột kích. Kích thước thấp giúp xe có thể luồn lách ở địa hình che khuất và tiếp cận mục tiêu ở cự ly gần.
Hạn chế là tầm điều khiển, khả năng vượt địa hình và độ bền trước hỏa lực nhỏ. Robot cảm tử hiệu quả nhất khi có trinh sát UAV dẫn đường, có tuyến tiếp cận che khuất và được dùng như một phần của chuỗi tác chiến người – UAV – UGV thay vì phương tiện độc lập.
Nguồn tham khảo/ảnh: https://www.kyivpost.com/post/23189
7. Nhóm A-UGV tác chiến điện tử và chống UAV/FPV

Hình 5. Rebovets WALL-E gắn hệ thống tác chiến điện tử Fumigator – UGV chống UAV/FPV. Nguồn ảnh: Topwar/Militarnyi.
Trong chiến trường có mật độ UAV/FPV cao, A-UGV có thể mang thiết bị gây nhiễu để tạo vùng bảo vệ cơ động cho bộ binh, xe vận tải hoặc trận địa. Thay vì đặt bộ gây nhiễu cố định, UGV cho phép dịch chuyển vùng bảo vệ theo đội hình và giảm nguy cơ cho người vận hành.
Lợi thế của nhóm này là khả năng triển khai ở tuyến trước, nơi việc mang vác thiết bị gây nhiễu nặng gây mệt mỏi và làm tăng nguy hiểm cho binh sĩ. UGV cũng có thể kết hợp camera, cảm biến phát hiện tín hiệu và anten định hướng để phản ứng nhanh với UAV đối phương.
Điểm yếu là thiết bị EW phát xạ mạnh, dễ bị đối phương định vị và tấn công bằng hỏa lực chính xác hoặc UAV tự dẫn. Vì vậy, cấu hình chống UAV cần có chiến thuật bật/tắt hợp lý, cơ động liên tục, ngụy trang tốt và phối hợp với cảnh giới trên không.
Nguồn tham khảo/ảnh: https://militarnyi.com/en/news/russia-has-developed-a-ground-drone-to-suppress-fpv-drones/
8. Nhóm A-UGV công binh, rà phá mìn và mở cửa đột phá

Hình 6. THeMIS H-POMBS – A-UGV mang hệ thống mở làn qua bãi mìn/vật cản. Nguồn ảnh: Army Recognition/Milrem Robotics.
Nhóm công binh/rà phá mìn phù hợp tự nhiên với A-UGV vì đây là nhiệm vụ có rủi ro cao. Xe có thể mang dây nổ, thiết bị dò mìn, camera, cánh tay thao tác hoặc module phá vật cản để mở tuyến tiếp cận trước khi bộ binh hoặc xe cơ giới tiến lên.
THeMIS H-POMBS minh họa xu hướng biến nền tảng robot thành phương tiện mang hệ thống mở làn từ xa. Khi UGV tiến sát mép bãi mìn rồi triển khai dây nổ, công binh có thể điều khiển từ vị trí che chắn, giảm đáng kể phơi lộ trước mìn, pháo, hỏa lực nhỏ và UAV trinh sát.
Thách thức là độ tin cậy cơ khí, khả năng định vị chính xác ở địa hình bị phá hủy, khả năng chống nhiễu và bảo vệ hệ thống nổ trên xe. Với nhiệm vụ này, yêu cầu an toàn kỹ thuật và quy trình kiểm soát phải nghiêm ngặt hơn so với UGV hậu cần.
Nguồn tham khảo/ảnh: https://www.armyrecognition.com/news/army-news/2026/estonias-milrem-unveils-themis-ugv-with-h-pombs-minefield-breaching-system-at-enforce-tac-2026
9. Nhận xét tổng hợp và xu hướng phát triển
Các nhóm A-UGV hiện nay không phát triển theo một hướng duy nhất, mà tách thành nhiều cấu hình nhiệm vụ: cảm biến, hậu cần, hỏa lực, tác chiến điện tử, cảm tử và công binh. Điều này phản ánh xu hướng module hóa: một khung gầm có thể thay đổi nhiệm vụ bằng cách thay payload.
Nhóm có khả năng ứng dụng rộng và ít rủi ro pháp lý nhất là hậu cần – cứu thương và trinh sát. Nhóm chiến đấu hỏa lực và cảm tử tạo giá trị chiến thuật lớn nhưng yêu cầu kiểm soát hỏa lực, an ninh mạng và quy tắc sử dụng rất nghiêm ngặt.
Trong tương lai, A-UGV sẽ hiệu quả nhất khi được tích hợp vào mô hình tác chiến phối hợp: UAV quan sát từ trên cao, A-UGV thực hiện nhiệm vụ mặt đất, hệ thống chỉ huy số hợp nhất dữ liệu, còn con người giữ vai trò ra quyết định cuối cùng trong các tình huống phức tạp hoặc liên quan đến hỏa lực.
10. Danh mục nguồn tham khảo chính
• Báo Dân trí – Đội quân robot của Ukraine thay binh sĩ làm nhiệm vụ: https://dantri.com.vn/the-gioi/doi-quan-robot-cua-ukraine-thay-binh-si-lam-21500-nhiem-vu-20260409144839516.htm